Popularny kanał dokumentalny postanowił w nietypowy sposób uczcić premierę audycji o sekretach DNA. Publikując dane wykazujące... niewiedzę Polaków w tej dziedzinie
Discovery Channel zlecił przeprowadzenie pierwszej na świecie, specjalnej ankiety badającej stosunek społeczeństw całego świata do genetyki i badań nad DNA. Wyniki ankiety zostaną przedstawione w filmie DNA:nadzieje i koszty (DNA: The Promise and The Price), którego premiera odbędzie się 6 kwietnia 2003 r. o godz. 21:00 na kanale Discovery Channel.
Ankieta ukazuje wiedzę przeciętnego człowieka na temat wpływu genetyki na życie oraz na temat bieżących osiągnięć tej nauki. Badanie przeprowadzono w 8 państwach świata (w Wielkiej Brytanii, Danii, Polsce, Meksyku, Brazylii, na Tajwanie, w Turcji i Stanach Zjednoczonych).
Wyniki sondażu okazują się w wielu miejscach zaskakujące, również w odniesieniu do odpowiedzi polskich respondentów.
Poziom zrozumienia osiągnięć w dziedzinie genetyki:
Stosunkowo niewielu Polaków biorących udział w ankiecie uważało, że bardzo dobrze rozumie osiągnięcia genetyki.
8 na 10 Polaków (81% badanych w porównaniu z 85% ankietowanych z innych krajów uczestniczących w sondażu) twierdzi, że poddałoby się testom na choroby genetyczne, gdyby w ich rodzinach były osoby z historią takich chorób. Natomiast większość Polaków (68%; w innych państwach — 79%) w takiej sytuacji nigdy nie zdecydowałoby się na dziecko.
Jeżeli chodzi o kwestię zrozumienia genetyki, podstawowych pojęć, którymi operuje, 65% ankietowanych Polaków (wynik taki, jak w Wielkiej Brytanii) twierdzi, iż bez względu na wszystkie dobra, jakie niesie za sobą genetyka dla życia ludzkiego, badania nad genami człowieka są igraniem z naturą i jako takie stwarzają potencjalne zagrożenie.
Na pytanie „Czy uważa Pan/Pani, że przepisy prawne regulujące badania genetyczne w ogóle nie nadążają za dokonaniami w tej dziedzinie, są niezbyt daleko za nimi, czy dotrzymują im kroku?” 72% Polaków udzieliło odpowiedzi, że przepisy prawne nie nadążają za postępem genetyki (podobnie twierdzi 70% Amerykanów i 70% Brytyjczyków).
Klonowanie:
Problem klonowania od zawsze wzbudzał gorączkowe dyskusje zarówno wśród przeciwników, jak i zwolenników powielania komórek macierzystych. Wiele się o tym mówi również i w Polsce. Jak pokazują wyniki globalnej ankiety przeprowadzonej przez Ipsos i Discovery reakcje respondentów były w tej kwestii najbardziej stanowcze. 8 na 10 osób (83% globalnie) opowiedziało się przeciw — w tym większość stanowczo przeciw — sklonowaniu zmarłego członka rodziny, gdyby zaistniała taka możliwość
w przyszłości.
81% Polaków (8 na 10 osób) byłaby przeciwna sklonowaniu członka rodziny w ogóle, nie tylko w przypadku osoby już nieżyjącej. Jednak to nie Polacy są najbardziej negatywnie nastawieni do takich zabiegów — najwięcej przeciwników igrania z naturą jest w Danii, bo aż 97% oraz w Wielkiej Brytanii - 93%.
84% Polaków uważa, że sklonowanie człowieka nastąpi niebawem lub już nastąpiło, nawet jeśli o tym nie wiemy. 69% badanych (7 na 10 osób) poparłoby prawo zakazujące lub surowo ograniczające proces klonowania ludzi.
Idealne dzieci i badania komórek macierzystych:
Z punktu widzenia polskich respondentów kwestia badania komórek macierzystych jest tematem kontrowersyjnym — zarówno w swym aspekcie moralnym, jak i etycznym. 58% polskich respondentów uważa, że badania z wykorzystaniem ludzkich komórek macierzystych pobranych z embrionów (w wyniku czego embrion zostaje zniszczony) powinny być całkowicie zabronione. Z drugiej strony 8 na 10 Polaków (83%) uznało, że w przypadku choroby uciekliby się do terapii genowej, polegającej na ingerencji w geny i ich wymianie.
77% Polaków (w przypadku Amerykanów tylko 42% badanych opowiedziało się za) chciałoby mieć prawo do odrzucania embrionów noszących znamiona choroby dziedzicznej.
Żywność modyfikowana genetycznie:
Większość ankietowanych we wszystkich krajach (58%) nie chce jeść żywności modyfikowanej genetycznie. 63% respondentów w Polsce zdecydowanie sprzeciwia się spożywaniu takich produktów. Jednakże 52% Polaków uważa, że dopuszczalne jest wysyłanie takiej żywności do biednych krajów, których mieszkańcy głodują (dla wszystkich innych państw biorących udział w ankiecie wynik ten wyniósł 55%). Prawie 2/3 polskich obywateli (63%) popiera badania nad modyfikowanymi genetycznie uprawami, o ile w ich wyniku mogą stanieć leki.
Informacje dotyczące ankiety:
Badanie zostało przeprowadzone przez firmę Ipsos UK na zlecenie Discovery Networks. Zbadano mieszkańców 8 państw na świecie (Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Polska, Dania, Turcja, Tajwan, Brazylia i Meksyk). W każdym kraju przebadano telefonicznie 500 osób, a uzyskanie odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu zajmowało ok. 15 minut.
Przy badanej grupie obejmującej 500 osób poziom błędu ankiety wynosi +-4%. Oznacza to, że gdyby zbadać wszystkie dorosłe osoby danego kraju zadając im te same pytania mniej więcej w tym samym czasie, w którym przeprowadzono ankietę, w 95% przypadków odpowiedzi różniłyby się o +-4%.
Autor: Rafał S